ქსეროზი

მიმოხილვა

ქსეროზი, იგივე კანის სიმშრალე, განპირობებულია კანში ტენიანობის ნაკლებობით. ამ დროს კანი არის გამომმშრალი/ძალიან გამომშრალი, უხეში, დამსკდარი და აღინიშება ქავილი.კანის სიმშრალე ყველაზე ხშირად მკლავებზე და ფეხების ქვედა ნაწილშია გამოხატული. ქსეროზი გვხვდება ნებისმიერი ასაკის ადამიანებში, თუმცა ასაკთან ერთად იმატებს შემთხვევათა რაოდენობაც, რადგან ასაკთან ერთად საოფლე და ცხიმოვანი ჯირკვლების ფუნქცია სუსტდება. ქსეროზი ზოგჯერ გვევლინება როგორც სხვადასხვა დაავადების თანმდევი კონდიცია (მაგ. შაქრიანი დიაბეტის დროს). მდგომარეობა უარესდება წელიწადის ცივ პერიოდში, როცა ჰაერი ძალიან მშრალია და ტენი ნაკლები.ქავილი, რომელიც შეიძლება ზოგჯერ ძალიან მწვავე იყოს, წარმოადგენს მდგომარეობის ძირითად თანმხლებ დისკომფორტს.დაავადების კონტროლში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება კანის სწორ მოვლას.

სიმპტომები

კანის სიმშრალე ზოგჯერ დროებითია და უკავშირდება მხოლოდ ზამთრის პერიოდს, თუმცა მდგომარეობა შესაძლებელია იყოს ქრონიკული. ქსეროზის სიმპტომები განსხვავებულია და დამოკიდებულია ასაკზე, ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე, საცხოვრებელ ადგილზე, გარე აქტივობებზე და ზოგიერთ სხვა გამომწვევ მიზეზზე.  

 

კანის სიმშრალის სიმპტომები:

 

  • კანიზე დაჭიმულობის შეგრძნება, განსაკუთრებით შხაპის, ბანაობის ან ცურვის შემდგომ
  • კანის გაუხეშება
  • ქავილი
  • მსუბუქი ან ძლიერი აქერცვლა ან აფრცქვნა
  • თხელი ზოლები ან ბზარები კანზე
  • კანზე ქერცლის არსებობა
  • სიწითლე
  • ღრმა ბზარები, რომლიდანაც შესაძლაო აღინიშნებოდეს ფხანის შემოდგომი ნაკვალევი (ექსკორიაციები) და ზედმეტი გაღიზიანების შედეგად სისხლმდენიც კი იყოს.

მიზეზები

ქსეროზის მიზეზი ძირითადად გარემო ფაქტორებია, თუმცა მდგომარეობას ზოგიერთი დაავადებაც განაპირობებს. კანის სიმშრალის მიზეზები:

 

  • ამინდი - კანის სიმშრალე, როგორც წესი, ყველაზე მეტად გამოხატულია ზამთარში, როდესაც ტემპერატურა და ტენიანობის დონე ეცემა. საპირისპირო მდგომარეობაა უდაბნოს რეგიონებში, სადაც ტემპერატურა ძალიან მაღალია, თუმცა ტენიანობის დონე დაბალი რჩება.
  • სიცხე - ცენტრალური გათბობა, ღუმელები, ბუხარი და ა.შ. ამცირებს ტენიანობას.
  • ცხელი აბაზანა და შხაპი -  ხანგრძლივი, ცხელი აბაზანა ან შხაპი იწვევს კანის სიმსრალეს. მდგომარეობას აგრეთვე იწვევს ხშირი ცურვა, განსაკუთრებით ქლორიან აუზებში.
  • კანის გარეგანი გაღიზიანება (უხეში საპნები და სარეცხი საშუალებები) - ბევრი პოპულარული საპონი და სარეცხი საშუალება იწვევს ტენიანობის შემცირებას კანზე. სუნის გამქრობი და ანტიბაქტერიული საპნები ყველაზე ხშირად აზიანებენ კანს. ზოგიერთი შამპუნი იწვევს სიმშრალეს თავის არეში.
  • მზის ულტრაიისფერი გმაოსხივება - მზე აშრობს კანს. მზის ულტრაიისფერი გამოსხივება აღწევს კანის ღრმა ფენებში. ყველაზე მიშვნელოვანი დაზიანება ხდება დერმის შრეში, რაც იწვევს ღრმა ნაოჭების გაჩენას და კანის მოდუნებას.
  • კანის სხვა დაავადებები - არსებობს კანის სხვა დაავადებები (როგორიცაა ატოპიური დერმატიტი, კონტაქტური დერმატიტი, ურტიკარია, ფსორიაზი) რომლის დროსაც ქსეროზი ბუნებრივი მდგომარეობაა.

 

აუცილებელია ექიმის ჩარევა თუ:

 

  • მცდელობების მიუხედავად კანის მდგომარეობა არ უმჯობესდება
  • კანის სიმშრალეს თან ახლავს სიწითლე
  • სიმშრალე და ქავილი არ გაძლევთ დაძინების საშუალებას
  • აღინიშნება ღია ჭრილობები ან ინფექციები ფხანის შედეგად
  • აღინიშნება კანზე დიდი მოცულობის ანაქერცლი

მკურნალობა

მკურნალობა ძირითადად მოიცავს მოვლას, მაგრამ ზოგ შემთხვევაში გამოიყენება :

  • ადგილობრივი და კანქვეშა კორტიკოსტეროიდები
  • ადგილობრივი კალცინევრინის ინჰიბიტორები
  • ქავილის საწინააღმდეგო საშუალებები
  • სისტემური თერაპია

პრევენცია

რეკომენდაციებს, რომელიც სასურველია შეასრულოს პაციენტმა გულისხმობს :

 

  • PH ნეიტრალური საპნის გამოყენებას  
  • დამატენიანებლების ხმარებას, რომელიც ამსუბუქებს ქავილის შეგრძნებას და იცავს კანის ბარიერულ ფუნქციას
  • მშრალი ადგილებისთვის თავის არიდებას
  • არ არის სასურველი კანის ზედმეტად გაღზიანება
  • ნაკლებად სტრესულ გარემოში ყოდნა, რადგანაც სტრესმა შეიძება გააძლიეროს ქავილი

შეკითხვა დერმატოლოგს

ანონიმური, სწრაფი, დაცული

შეკითხვა დერმატოლოგს