აქტინიური კერატოზი

მიმოხილვა

აქტინური კერატოზი, იგივე სოლარული, მზისმიერი, კერატოზი, არის კერატოზული დაზიანება, რომელიც ჩნდება მზის ხანგრძლივი ზემოქმედების შედეგად მოზრდილი ადამიანებში კანზე. ამ დროს ეპიდერმისის ფარგლებში ხდება ტრანსფორმირებული კერატინოციტების გამრავლება. აქტინიკური კერატოზი ვითარდება სხეულის ღია ადგილებში, ყველაზე ხშირად გვხვდება სახეზე, ტუჩზე, ყურებზე, ხელების უკანა მხარეს, მხრებზე, თავზე ან კისერზე. უმეტესწილად დაზიანებას არანაირი სიმპტომი ან ნიშანი არ ახლავს თან, უბრალოდ წლების განმავლობაში შეიძლება ზომაში გაიზარდოს . ზოგადად აქტინიკური კერატოზი ითვლება კანის სიმსივნის წინა მდგომარეობად, რომელსაც აქვს არამელანომურ კიბოდ ტრანსფორმირების დაბალი რისკი. არსებობს მცირე შანსი აქტინიკური კერატოზის უკუგანვითარების.

სიმპტომები

აქტინიკური კერატოზის სიმპტომსა თუ ნიშანს შეიძლება წარმოადგენდეს:

 

  • გაუხეშებული, გამომშრალი, ქერცლიანი ლაქა კანის ზედაპირზე, რომელიც დაახლოებით 2,5 სმ-მდე დიამეტრის ზომისაა
  • წარმონაქმნი შეიძლება იყოს ბრტყელი ან მცირედ ცდებოდეს კანის ზედაპირს  
  • ზოგჯერ წარმონაქმნი მეჭეჭსაც კი შეიძლება მოგვაგონებდეს
  • შეფერილობის მხრივ შეიძლება იყოს მოვარდისფრო,წითელი ან მოყავისფრო.
  • შეიძლება აღინიშებოდეს დაზიანებული არეალის ქავილი ან წვის შეგრძნება.

მიზეზები

როგორც უკვე ავღნიშნეთ, აქტინიკური კერატოზი ვითარდება სხეულის ღია უბნებზე, რასაც იწვევს :

 

  • ულტრაიისფერი B სხივები (UV-B, ტალღის სიგრძე 290-320ნმ)- ყველაზე ხშირად
  • ულტრაიისფერი A სხივები ფსორალეთან კომბინაციაში (PUVA-თერაპია)
  • ულტრაიისფერი A სხივები (UV-A ტალღის სიგრძე 320-400ნმ)
  • რენტგენის სხივები, რადიოიზოტოპები - ძალიან იშვიათად
  • სოლარიუმი ის ძალიან ხშირია ღია ფერის კანის ადამიანებში (I, II ტიპის კანი ფიცპატრიკით).

მკურნალობა

აქტინიკური კერატოზის მკურნალობის მეთოდებს მიეკუთვნება :

  • კრიოდესტრუქცია
  • კიურეტაჟი და ელექტროკაუტერი
  • ტოპიკური ფოტოდინამიური თერაპია
  • ექსციზიური ქირურგია

პრევენცია

ძალიან მნიშნელოვანია აქტინიკური კერატოზის პრევენცია, რადგანაც ის შეიძლება კანის კიბოსწინა მდგომარეობას წარმოადგენდეს. აუცილებელია მზის სხივების შეზღუდვა რათა თავიდან აცილებულ იქნას ახალი წარმონაქმნების გაჩენა ან განმეორება. იმისთის რომ კანი დაიცვათ მზისგან რეკომენდებულია : 

 

  • შეზღუდოთ მზეზე ყოფნის დრო, განსაკუთრებით შუადღის საათებში
  • მოერიდეთ კანის მზეზე დამწვრობას, რომელიც ზრდის კანის კიბოს რისკს
  • გამოიყენეთ მზის დამცავი საშუალებები (მინიმუმ 30 SPF)
  • მოერიდეთ სოლარიუმის მოხმარებას, მას ზუსტად ისეთივე ზიანის გამოწვევა შეუძლია როგორიც მზის ულტრაიისფერ სხივებს.
  • პერიოდულად მიმართეთ ექიმ-დერმატოლოგს კანის შესამოწმებლად.

შეკითხვა დერმატოლოგს

ანონიმური, სწრაფი, დაცული

შეკითხვა დერმატოლოგს